نکات مهم جهت پیشگیری از کلاهبرداری اینترنتی

کلاهبرداری اینترنتی

یکی از مهم‌ترین جرایمی که با استفاده از رایانه و در بستر فضای سایبری به وقوع می‌پیوندد، جرم کلاهبرداری اینترنتی است. در واقع امروزه استفاده از رایانه و سیستم‌های رایانه‌‌ای، به دلیل ارائه مزایای بسیار بالا و سهولت در انجام کارها، روند رو به رشدی را در پیش گرفته است و با سرعت غیرقابل تصوری در تمامی ابعاد زندگی بشر رخنه کرده است، به طوری که کمتر کسی را می‌توان یافت که از کامپیوتر استفاده نکند و از مزایا و نقش آن در جامعه مطلع نباشد.

استفاده از سیستم‌های رایانه علاوه بر مزیت‌هایی که دارند، دارای معایبی نیز می‌باشند که مهم‌ترین آن‌ها رواج و گسترش جرایم رایانه‌‌ای در جامعه است. در این مقاله قصد داریم به بررسی جرم کلاهبرداری به صورت اینترنتی بپردازیم، پس با ما همراه باشید.

کلاهبرداری اینترنتی چیست؟

کلاهبرداری در لغت به معنای فریب و حقه بازی است و در اصطلاح حقوقی به معنای ربودن و تصاحب کردن اموال دیگران به وسیله خدعه، نیرنگ و افعال متقلبانه می‌باشد. در واقع کلاهبرداری اینترنتی هم به همین مضمون است و به معنای تصاحب و ربودن اموال متعلق به دیگران، با توسل به مانور و افعال متقلبانه با استفاده از سیستم‌های رایانه‌‌ای و فضای سایبری است.

بیشتر بخوانید: بهترین وکیل تهران را چگونه پیدا کنیم؟

عناصر سه گانه جرم کلاهبرداری اینترنتی

هر جرم برای تحقق یافتن، نیازمند به وجود شرایط و عناصر ۳ گانه است، که جرم کلاهبرداری اینترنتی نیز از این قاعده مستثنی نیست. در ادامه به بررسی عنصر قانونی، عنصر مادی و عنصر روانی (معنوی) این جرم خواهیم پرداخت.

عنصر قانونی جرم کلاهبرداری اینترنتی

ماده ۶۷ قانون تجارت الکترونیک، بخش جرایم و مجازات‌ها، عنصر قانونی جرم کلاهبرداری اینترنتی را این گونه بیان می‌کند. بر اساس مفاد این ماده، هر کسی در بستر مبادلات الکترونیکی، با سوء استفاده یا استفاده غیرمجاز از داده‌ها، پیام‌ها، برنامه‌ها، سیستم‌های رایانه‌‌ای، وسایل ارتباط از راه دور، ارتکاب افعالی نظیر ورود، محو و توقف داده‌های رایانه‌‌ای، مداخله در عملکرد برنامه یا سیستم رایانه‌‌ای کند، دیگران را فریب دهد یا سبب گمراهی سیستم‌های پردازش خودکار و نظایر آن شود، از این طریق برای خود یا دیگری وجوه، اموال یا امتیازات مالی تحصیل کند و اموال دیگران را برباید، مجرم محسوب می‌شود. همچنین در ماده ۱۳ قانون جرایم رایانه‌‌ای نیز، به این جرم اشاره شده است.

عنصر مادی جرم کلاهبرداری اینترنتی

عنصر مادی جرم کلاهبرداری اینترنتی عبارت است از اعمال متقلبانه‌‌ای که همراه با سوء نیت و فریب قربانی جرم انجام می‌شود. در واقع برای تحقق این جرم، اولا باید مانور متقلبانه صورت گرفته باشد و ثانیا این توسل به مانور متقلبانه، باید منجر به اغفال و فریب قربانی شود و در نتیجه منجر به تحصیل و ربودن مال توسط مرتکب شود. به طور کلی قانون گذار انجام هر یک از رفتارهای مادی زیر را، مشمول جرم کلاهبرداری اینترنتی دانسته است:

 اختلال در سامانه ها: منظور از اختلال در سامانه‌ها یعنی، به وجود آوردن اختلال به صورت غیر مجاز در سیستم رایانه‌‌ای و کسب منفعت برای خود یا دیگری در این فاصله زمانی که اختلال صورت گرفته است.

نکته: در صورتی که رفتار مجرمانه‌‌ای با هر یک از افعال مذکور در این قسمت، مطابقت داشته باشد، جرم کلاهبرداری اینترنتی محقق شده است.

عنصر روانی یا معنوی جرم کلاهبرداری اینترنتی

عنصر مادی این جرم زمانی محقق می‌شود که کلاهبردار به صورت کاملا عامدانه، آگاهانه و با وجود سو نیت، اقدام به ربودن مال غیر با توسل به قوای متقلبانه می‌کند. در واقع برای تحقق جرم کلاهبرداری اینترنتی، علاوه بر وجود عنصر قانونی و ربودن مال غیر با توسل به قوای متقلبانه، کلاهبردار باید به صورت عمدی و با داشتن آگاهی کامل و سو نیت، اقدام به ربودن و تصاحب اموال قربانی کند.

بیشتر بخوانید: نحوه دریافت مشاوره از مشاوره حقوقی خانواده

پیشگیری از کلاهبرداری اینترنتی

نکات مهم جهت پیشگیری از کلاهبرداری اینترنتی

کلاهبرداری اینترنتی با استفاده از فیشینگ

فیشینگ یکی از متداول‌ترین روش‌های کلاهبرداری اینترنتی در کشور است. تبهکاران و کلاهبرداران حرفه‌‌ای با مانورهای متقلبانه‌‌ای همچون طراحی و ساخت سایت‌های جعلی که از لحاظ ساختار و شکل ظاهری شبیه به سایت‌های اصلی هستند، اعتماد مخاطب را جلب می‌کنند و مخاطب نیز در دام مانورهای متقلبانه آن‌ها می‌افتند و اطلاعات بانکی خود را در اختیار کلاهبرداران قرار می‌دهند و به همین راحتی موجودی حساب آنها خالی می‌شود.

کلاهبرداری اینترنتی از طریق تلگرام

در این روش از کلاهبرداری اینترنتی، مرتکب با ساخت اکانت‌های جعلی در شبکه اجتماعی تلگرام، مخاطب خود را فریب می‌دهد، اعتماد او را جلب می‌کند، اطلاعات شخصی‌‌ او را به سرقت می‌برد و اقدام به ربودن و تصاحب اموال و دارایی نقدی او می‌کند و عمل مجرمانه خود را به نتیجه می‌رساند.

کلاهبرداری اینترنتی از طریق اینستاگرام

امروز اینستاگرام به یکی از پرطرفداترین شبکه های اجتماعی تبدیل شده است. بسیاری از افراد هم از این  طریق اقدام به فروش و خدمات و محصولات خود کرده اند. در این میان یکسری افراد سوجو با ساختن اکانت های فیک و فروش محصولات ساختگی خود، بعد از واریز پول توسط مشتری، علاوه بر اینکه آن محصول را ارسال نمیکنند، جواب مشتری را نمیدهند و اکانت خود را میبندند. 

کلاهبرداری اینترنتی چه مجازاتی دارد؟

بر اساس ماده ۶۷ قانون تجارت الکترونیک، هر کسی مرتکب کلاهبرداری اینترنتی شود، علاوه بر رد مال به صاحب آن، به حبس از یک تا سه سال و پرداخت جزای نقدی معادل مال مأخوذه محکوم می‌شود.

 

نکته: شروع به این جرم نیز جرم محسوب و مجازات آن، حداقل مجازات مقرر در این ماده خواهد بود.

مرجع رسیدگی به کلاهبرداری اینترنتی

مرجع صالح برای رسیدگی به کلاهبرداری اینترنتی

بر اساس قانون، مرجع صالح برای رسیدگی به جرم کلاهبرداری اینترنتی، دادسرای جرائم رایانه‌‌ای است و این دادسرا وظیفه رسیدگی به شکایات کلیه جرایم اینترنتی و رایانه‌‌ای را بر عهده دارد. پس از تشکیل پرونده در دادسرای جرایم رایانه، دستور انجام تحقیقات در مورد پرونده را، به پلیس فتا ارجاع خواهد داد و پس از تکمیل تحقیقات و تایید آن، پرونده جهت صدور حکم به دادگاه ارسال خواهد شد.

خلاصه و جمع بندی

کلاهبرداری اینترنتی به معنای ربودن و تصاحب کردن اموال دیگران با توسط به مانورهای متقلبانه است. برای تحقق این جرم، توسل به مانور متقلبانه و تصاحب اموال دیگران با استفاده آن، آگاهی و سوء نیت مرتکب به ارتکاب جرم، لازم و ضروری است. مرتکب این جرم، علاوه بر رد مال به صاحب، به یک تا سه سال حبس و جزای نقدی معادل مال مأخوذه، محکوم خواهد شد. همچنین مرجع صالح برای رسیدگی به این جرم، دادسرای جرایم رایانه‌‌ای است.

چنانچه سوالی در رابطه با کلاهبرداری دارید میتوانید از وکیل کلاهبرداری موسسه صلح میزان مشورت بگیرید.

5/5 - (1 امتیاز)
5/5 - (1 امتیاز)
در facebook به اشتراک بگذارید
فیس بوک
در twitter به اشتراک بگذارید
توییتر
در linkedin به اشتراک بگذارید
لینکدین
در whatsapp به اشتراک بگذارید
واتس آپ

دیدگاهتان را بنویسید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. فیلد های ضروری مشخص شده اند *

ارسال نظر